Duygusal zekâ (EQ) kavramının ortaya birinci atıldığı devirde, EQ’nun, IQ ve muvaffakiyet alakası konusunda yapılan son araştırmalardan elde edilen birtakım “tuhaf” bulguları açıklayabilecek “kayıp halka” olduğu düşünülmüştü. Bu tuhaf bulguya nazaran, ortalama IQ’ya –zekâ katsayısına– sahip insanların yüzde 70’i, en yüksek IQ’ya sahip olanlardan daha başarılıydı. Bu sonuç, “IQ muvaffakiyetin tek kaynağıdır” tarafındaki geniş kabul görmüş varsayımı yıkmış oluyordu.

Onlarca yıldır yapılan araştırmalara nazaran, en başarılı insanların yüzde 90’ı, yüksek duygusal zekâ sahibi. Duygusal zekâ, tüm insanlarda olan soyut bir kavram.

İnsan davranışlarını yönetiyor, toplumsal karmaşa periyotlarında yol gösteriyor ve olumlu sonuçlara giden yolda şahısların yanlışsız karar almalarına yardımcı oluyor. Bu kadar kıymetli..

Lakin buna karşın, ne kadar EQ sahibi olduğumuz ve nasıl geliştireceğimiz konusu net değil, zira EQ ele avuca gelir bir özellik değildir.

Yüksek EQ’yü işaret eden davranışları belirlemek için TalentSmart’ın imtihana tabi tutulan milyonlarca beşerden gelen bilgileri tahlil sonucu, yüksek EQ’yü gösteren kimi işaretler ortaya çıktı.

İşte 15 unsurda yüksek EQ’yü gösteren kimi işaretler: 

Güçlü duygusal sözcük dağarcığına sahiptirler: Herkesin hisleri vardır, lakin yalnızca seçkin bir azınlık, insanların sırf %36’sı, bu hisleri hakikat tanımlayabilir. Kaldı ki bu hisler şimdi tanımlanmamış oldukları vakit ekseriyetle yanlış anlaşılır; bu da mantıksız seçimlere ve yanlış aksiyonlara neden olur.

Bir çok kişi kendini basitçe “kötü” hissettiğini söyleyebilirken, yüksek EQ’lu beşerler, bu hisleri daha güçlü bir söz dağarcığıyla tanımlar: “asabiyim”, “eziliyorum”, “çöktüm”, “haksızlık bu” yahut “endişeliyim, kaygılıyım” üzere. Sözcük seçiminiz ne kadar bariz olursa, daha yeterli bir içgörüye sahip olursunuz. Böylelikle tam olarak ne hissettiğinizi, neyiniz olduğunu ve neyle ilgili ne yapmanız gerektiğini görür ve bilirsiniz.

Etraflarındaki öteki insanları merak ederler: Duygusal açıdan zeki bireyler etraflarındakiler hakkında meraklıdır. Bu merak, empatinin eseridir. Bu, sizi diğerleri konusunda hassas yapar.

Değişimden kaçmazlar: Duygusal akıllı beşerler esnektir ve daima ahenk gösterirler. Değişimden korkmanın, insanı felce uğratabileceğini, başarısı ve memnunluğu için büyük bir tehlike olduğunu bilirler. Her köşe başındaki değişime merakla yaklaşırlar ve bu değişikliklere nazaran aksiyon planı oluştururlar.

Güçlü ve zayıf taraflarını bilirler: Duygusal akıllı beşerler sadece hisleri daha uygun anlamakla kalmazlar, kendilerinin hangi mevzularda uygun, hangi hususlarda zayıf olduğunu bilirler. Ayrıyeten kendilerini başarılı kılacak ortamları ve bu ortamları tetikleyecek anahtarları kullanmayı bilirler. Yüksek bir EQ’ye sahip olmak, güçlü taraflarınızı bildiğiniz manasına gelir. Bunlara nasıl yaslanacaklarını ve zayıf taraflarını art planda bırakacak tedbirleri almayı da bilirler.

Karakter okumakta ustadır: Duygusal zekânın birçok, toplumsal farkındalığa dönüşür; diğerlerini okuma, neler olduğunu bilme ve neler yaşadıklarını manaya maharetidir bu. Vakitle bu marifet, karaktere mahsus bir yetenek haline gelir. İnsanları anlamak ve sırlarını çözmekte ustalaşır, onların motivasyonlarını, hatta görünenin altındaki saklı yönelere daha düzgün ulaşırlar.

Alıngan değildirler: Duygusal akıllı beşerler kendine güvenir, açık görüşlüdür. Zihinsel olarak espri ve küçük görme ortasındaki çizgiyi anlar, bundan kendileri için cümbüş çıkartır, bu bahiste şakalaşmalara müsaade verir.

Kusurlarını düzeltmeye çalışırlar: Kendilerini yanlışlarından arındırırlar, lakin yanılgılarını unutmazlar, onları kendilerinden inançlı bir arada fiyatlar, gelecekteki muvaffakiyetleri için onları kullanırlar. Kusurlarına karşı istikrarın anahtarı, onları faydalı olarak kullanma hüneridir.

Kin tutmazlar: Olumsuz hisler aslında bir gerilim yansısıdır. ”Savaş” çağrıştıran durumlarda yalnızca vakası düşünürseniz, hayatta kalma sistemi daima devrede kalır. Tehlike yakında olduğunda, bu reaksiyon hayatta kalmak için koşuldur, fakat tehdit eski tarihli ise, bu gerilime daima takılı kalmak bedeninizi tahrip eder ve vakitle yıkıcı sıhhat meselelerine neden olabilir. Emory Üniversitesi’nde araştırmacılar, gerilime takılıp kalmanın yüksek tansiyon ve kalp hastalığına yer hazırladığını ileri sürüyor. Kin tutmak, gerilime devam ettiğiniz manasına gelir ve duygusal zeki beşerler bunu her ne değerine olursa olsun bilir. Kini içinizden temizlemek, sizi daha âlâ hissettirmekle kalmaz, tıpkı vakitte sıhhatinize da yeterli gelir.

Zehirli insanları etkisiz hale getirirler:  Güç, hudut bozucu beşerlerle baş etmek birçok insan için hudut bozucu ve yorucudur. Yüksek EQ’lü bireyler, hislerini denetim altında tutarak, “zehirli” beşerlerle etkileşimlerini kontrol altında fiyat. Hudut bozucu biriyle yüzleşmek zorunda kaldıklarında, duruma rasyonel yaklaşırlar. Kendi hislerini belirlerler ve öfke ya da hayal kırıklığının kaosu beslemesine müsaade vermezler. Ayrıyeten sıkıntı kişinin bakış açısını göz önüne alırlar ve ortak tahlil bulabilirler. İşler büsbütün raydan çıktığında bile, duygusal açıdan zeki şahıslar hudut bozucu kişiyi sakinleştirmeye ve münasebetlerin tabansız kuyuya yuvarlanmasını önlemeye çalışır.

Harikalığı aramazlar: Duygusal akıllı beşerler harikalığı gaye olarak belirlemez, zira var olmadığını bilir. Beşerler, tabiatımız gereği, yanılabilirler. Harikalığı hedeflediğinizde, buna ulaşamadığınızda, ya uğraşlarınızdan vazgeçmek istersiniz yahut başarısızlık hissini yaşarsınız. Sonuçta, ilerleyemez, bir şey elde edemez ve sonrasında ise heyecanlarınızı yitirebilirsiniz.

Gerekli anlarda devrelerini kapatırlar: Bu şahıslar bazen devrelerini kapatırlar. Bu geriliminizi denetim altında tutmanıza ve anı yaşamanıza yardımcı olur. Kendinizi iş hayatınızda 24/7 kullanılabilir duruma getirdiğinizde, kendinizi daima gerilimlere maruz bırakırsınız. Kendinizi çevrimdışı bırakın. Telefonunuzu kapatmak bedeninizi ve zihninizi rahatlatır.

Kafein alımını hudutlar: Çok ölçüde kafein içilmesi, adrenalin salınımını tetikler ve adrenalin, savaş ya da kaç reaksiyonunu hazırlar. Savaş ya da kaç sistemi, hayatta kalmayı sağlar. Bir ayı sizin peşinizdeyken bu işe fayda, ancak kısa bir e-postaya cevap vereceğiniz vakit yararsızdır. Kafein beyninizi ve bedeninizi bu çok uyarılmış gerilim durumuna getirdiğinde, hisleriniz davranışınızı aşar. Yüksek EQ bireyleri, kafeinin sorun olduğunu bilir.

Kâfi uyku: Duygusal zekanızı arttırmak ve gerilim düzeylerinizi yönetmek için uyku kıymetlidir. Uyuduğunuzda, beyniniz tam manasıyla şarj olur, günün anılarını karıştırır ve onları (rüyalara neden olan) depolar yahut atar; böylelikle zihniniz temizlenmiş olarak uyanırsınız. Yüksek-EQ bireyler, sağlıklı uyumadıklarında denetim, dikkat ve hafızanın gereğince gelişmediğini ya da azaldığını bilir. Böylelikle, uykuya öncelik verirler.

Kendi kendinizle olumsuz sohbetlere girmeyin: Olumsuz niyetlere ne kadar çok kendinizi kaptırırsanız onlara o kadar çok güç kazandırırsınız. Olumsuz fikirlerimizin birden fazla sırf niyetlerdir, gerçekler değildir. Bu yalnızca beyninizin tehditleri algılama eğilimidir. Duygusal akıllı beşerler, olumsuzluk döngüsünden kaçmak ve olumlu yeni bir bakış açısına gerçek ilerlemek için kanıları ve gerçekleri birbirinden ayırır.

Kimsenin keyfinizi kaçırmasına müsaade vermeyin:

Hepsini bir ortaya getirmek: IQ’nuzun bilakis, EQ’nuz değişime açıktır; basitçe şekillenebilir. Daima yeni duygusal akıllı davranışlara yer vererek beyninizi eğitirken, beyniniz bunları alışkanlık haline getirmek için gerekli yolları oluşturur. Bu yeni davranışların kullanımını güçlendikçe, eski, yıkıcı davranışları destekleyen ilişkiler silinir masraf. Çok geçmeden, etrafınıza le kurduğunuz bağlarda duygusal zekâ otomatik olarak devreye girmeye başlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.