Parçalı bulutlu

İklim değişikliği: Sierra Madre dağlarındaki yağmur ormanından kalanı muhafaza uğraşı

Francisco Elle, kurtaramadığı çocukların hatırı için her gün ağaç fideleriyle Sierra Madre sıradağlarına tırmanıyor.
Gündem - Ocak 8, 2023 9:24 am A A

Laura Bicker | BBC News, Manila

BBC

Aralık 2004’te Filipinler’de meydana gelen heyelanda Elle’nin köyü dahil olmak üzere pek çok köy toprak altında kalmış, 1000’den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Artık 50’li yaşlarında olan ve bir vakitler bu dağlarda kaçak odun keserek geçimini sağlayan Elle, “doğanın intikamı” dediği olaydan sonra orman korucusu olmaya karar vermiş.

“Kendimi hatalı hissediyorum. Ağaç kesmeseydim tahminen bunlar olmayacaktı” diye anlatıyor.

SİERRA MADRE’Yİ KURTARMAK

Filipinliler Sierra Madre sıradağlarını, ülkenin en büyük adası olan ve başşehir Manila’nın bulunduğu Luzon’un belkemiği olarak görüyor. Kuzeyden güneye 500 km boyunca uzanan bu dağların, adada yaşayan 64 milyon kişiyi Pasifik Okyanusu’ndan gelen güçlü tayfunların en şiddetinden koruduğuna inanılıyor.

Ancak adadaki eski yağmur ormanlarının yüzde 90’ı yok olmuş durumda. Yasadışı ağaç kısmı, madencilik ve taş ocakları ormana büyük ziyan verdi. Dengeyi sağlayan ağaç kökleri ve şiddetli yağmurları emen geniş orman örtüleri olmadığından, sıklığı ve şiddeti artan fırtınalarda toprak kaymaları ve ani seller giderek yaygınlaştı.

Marc, “İnsanlar yasadışı ağaç kısmının doğayı tahrip ettiğini söylüyor lakin İlah tüm bunları bize kullanmamız için verdi” diyor. Marc 50’li yaşlarının ortalarında ve inşaatlar için yasadışı ağaç bölümüyle geçimini sağlıyor.

Değerli eşyası olarak gördüğü ve burada silahlar üzere kayıtlı motorlu testeresini göstererek yetkililerin onu lakin “öldüğünde yakalayacağını” söylüyor.

Siparişleri sahiplerine ulaştırmanın güç olduğunu belirterek “Gece yarısına kadar bekliyoruz zira askerlerden ve orman bekçilerinden saklanıyoruz” diyor. Riske karşın, ağaç bölümü en fakir Filipinlilerin kimileri için tek gelir kaynağı.

Francisco ise bunun ağaç kısmının yıkıcı tesiriyle ilgili gerçeği değiştirmediğini söylüyor.

“Ne yaptığımızı bilmiyorduk, yalnızca geçimimizi düşünüyorduk. Kestiğimiz ağaçların köklerini bile kazıp çıkarırdık.”

Şimdi ise “bir modül odun kesmenin bile tabiata karşı işlenmiş en büyük günahlardan biri” olduğuna inanıyor.

Haribon Vakfı için çalışan gönüllüleri yönlendiren Francisco, “tarihin tekerrür etmemesi” için çalışmaya devam etme kelamı veriyor.

“Şu anki düşmanımız ani sel baskınları” diyor. “Çocuklarıma bile ağaç dikmeyi öğretiyorum, onlara ağaç kesenleri takip etmemelerini söylüyorum.”

Dikilen fidanlar Filipinler’in süratli büyüyen ulusal ağacı paduk ağacı.

10 yıl içinde ormanın bu kısmının yine yeşilleneceğini umuyorlar.

BBC Francisco Elle orman korucusu

ÇEVRE AKTİVİSTİ OLMAK TEHLİKELİ İŞ

Sierra Madre’de ağaç dikmek uzun, güç ve tehlikeli bir iş.

Her yerdeki yağmur ormanları üzere bu orman da geçim sıkıntısında olanlar ile ömrü korumak için çırpınanlar ortasındaki çatışmaya tanıklık ediyor ve bu çatışmanın ölümcül olma riski yüksek.

Global Witness isimli kuruluşun raporuna nazaran Filipinler etraf ve toprak hakları aktivisti olmak için dünyanın en tehlikeli yerlerinden biri.

Son 10 yılda bu yağmur ormanlarını savunurken en az 270 kişi öldürüldü. Etraf ve Ulusal Kaynaklar Bakanlığı son birkaç yıldır orman korucularının silahlandırılması için davetler yapıyor.

Ancak silahlı yasadışı ağaç kesicilerin taarruzlarına karşı savunmasız olanlar yalnızca korucular değil – Filipinler’de öldürülen etraf aktivistlerinin 114’ü yerli topluluklardandı.

Resmi datalara nazaran Filipinler her yıl yaklaşık 47.000 hektar yağmur ormanını kaybediyor. Bu yaklaşık 87,700 futbol alanı büyüklüğünde bir alan demek. Birebir vakitte dünyada en fazla tehdit altındaki çeşide sahip olduğu sanılıyor.

Çoğunluğu ağaç kısmı nedeniyle kaybediliyor, fakat uğraş yalnızca kereste için değil.

Getty Images Filipinler’de son 10 yılda öldürülen etraf aktivistlerinin sayısı en az 270 ve bunların 114’ü yerli topluluklara mensup

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE EKONOMİK BÜYÜME

Bu geniş dağ silsilesi birebir vakitte bakır, altın, nikel, kromit ve kireçtaşı açısından da güçlü. Ve bu, pandemi tarafından yaklaşık üç yıl boyunca hırpalandıktan sonra iktisadını yine inşa etmeye istekli gelişmekte olan bir ülkede büyük bir kesim.

Yeni açık ocak madencilik projeleri için 2021 yılına kadar moratoryum ilan edilmişti, lakin birkaç şirketin yakınlardaki yerleri kullanmak için uzun müddettir devam eden müsaadeleri var.

Manila Gözlemevi’nin iklim siyaseti ve milletlerarası alakalar yetkilisi Tony La Vina, “Madencilik için verilen tüm müsaadelerin kapsamlı bir biçimde gözden geçirilmesi gerekiyor” diyor.

“Filipinler’de siyasetçiler ve madencilik şirketleri ortasında belgelenmiş irtibatlar var. Tomrukçuluk ve madencilik birçok lokal ve ulusal siyasetçinin siyasi mesleğini beslemiştir. Bu bağın koparılması gerekiyor.”

Bu ülkeler daha varlıklı ulusların yardım edeceğini umuyor. Dünyadaki yağmur ormanlarının yüzde 52’sine mesken sahipliği yapan Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Endonezya ve Brezilya, “ormansızlaşmayı azaltmaya yönelik ödemeleri” garanti altına almak için birlikte çalışacaklarını açıkladı.

Filipinler, Metro Manila, Rizal ve Quezon’da artan su talebini karşılamak için büyük bir barajın finansmanına yardımcı olması için Çin’e başvurdu. Yetkililer projenin yararlarının etrafa vereceği ziyandan daha ağır bastığını savunuyor. Lakin öbürleri projenin kıymetli flora ve faunayı daha da yıpratacağı ve öteki gelişmelerin önünü açacağından korkuyor.

Şiddetli fırtınalar Luzon’u tehdit ettiğinde öncelikler süratle değişiyor. Eylül ayında üstün tayfun Noru Filipinler’de karaya ulaştığında Twitter’da #SaveSierraMadre (Sierra Madre’yi Kurtarın) trendi oluştu.

BBC Madencilik ve taşocakları Sierra Madre dağlarına büyük ziyan veriyor

Filipinler dünyanın afetlere en açık ülkelerinden biri – ve artık de iklim değişikliğine karşı en savunmasız ülkelerden biri.

La Vina umutlu: “Dışarıda ormanlarımızı korumak için çalışan pek çok kişi olduğunu biliyorum. Ve farkındalık giderek artıyor. İlerlemeye devam edersek, muvaffakiyete ulaşma talihimiz her zamankinden daha fazla.”

Ancak bu, ön saflarda yer alanların paylaştığı bir his değil.

Rizal’de bir köyde yaşayan Anne Mila Llagas, doğduğunda dağların yeşil olduğunu hatırlıyor ve “Onun yerine artık gri bir taş ocağı var” diyor.

Artık yağmurları emecek ağaçların ve ırmak kabardığında onu durduracak “hiçbir şeyin” olmadığını söylüyor.

“Herkes gelecekten kaygı duyuyor. Hiçbir şey yapamayız, bu şeyleri durduracak gücümüz yok.”

Gündem - 9:24 am A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.