• Cts. Eyl 23rd, 2023

Haberci Adam

İlkeli ve Dürüst Habercilik

Bilim açıklık getirdi: Makûs karakterler neden seviliyor?

Bu kişi ne kadar bencil, güç düşkünü yahut aç gözlü olursa olsun, makûs karakterin karanlık tarafı yeniden de birçok insanı cezbediyor. Bu durumun sebeplerinden biri de, kimilerinin kötülükleri telafi eden bir niteliğinin olabileceğini düşünmemiz. Michigan Üniversitesinde yürütülen bir araştırmaya nazaran berbat karakterlerin özünde düzgün olup dışarıya pek belirli etmediklerini düşünen yetişkinler ile çocukların sayısı, uygun karakterlerin özünde makus olduğunu düşünenlerden daha fazla.

Populer Science Türkçe tarafından aktarılan çalışmada Michigan Üniversitesi Psikoloji kısmında doktora öğrencisi ve araştırmanın baş muharriri olan Valerie Umscheid, “Diğer bir tabirle beşerler, makûs bir karakterin dışa yansıyan davranışları ile içlerindeki gerçek kişilikleri ortasında bir uyuşmazlık olduğunu düşünüyor. Ortadaki boşluğun boyutu ise berbat karakterlerde güzel karakterlere kıyasla daha büyük.” diyor.

ÜÇ FARKLI ARAŞTIRMA YÜRÜTÜLDÜ

Kötü karakterlerin içindeki kötülük dışarıya görünenden biraz daha düşük iken, yeterli kahramanlar ise hem içte hem de dışta büsbütün yeterli beşerler.

Yaşları 4-12 ortasında değişen 434 çocuk ve 277 yetişkin ile toplamda üç araştırma yürüten Umscheid ve meslektaşları, bireylerin berbatlar tarafından gerçekleştirilen antisosyal davranışları nasıl algıladıklarını belirlendi. Bu kapsamda Disney’in “Küçük Deniz Kızı” çizgi sinemasındaki Ursula ile Pixar’ın “Oyuncak Hikayesi” animasyonundaki Woody karakteri üzere; iştirakçilerin hem aşina olduğu hem de yeni gördüğü makûs karakter ve yeterli kahramanlara dönük görüşlerine odaklandılar.

Birinci çalışmada, çocukların berbat karakterlerin faaliyet ve hislerini çoğunlukla olumsuz biçimde gördüğü belirlendi. Buna nazaran çocuklar insanları düzgün görmeye yönelik (iyi bilinen) bir eğilim taşısa da, çok kötülük biçimlerini idrak edebiliyorlar.

İkinci ve üçüncü çalışmada ise bir karakterin özünde nasıl hissetiği, karakterin hareketlerinin gerçek kişiliğini yansıtıp yansıtmadığı ve karakterin gerçek kişiliğinin vakitle değişip değişmeyebildiği üzere birtakım kanıtlar yoluyla çocuk ve yetişkinlerin yeterli kahraman ve makûs karakterlerin ahlaki karakterleri ile gerçek kişiliklerine dönük niyetleri değerlendirildi.

Yapılan bu ölçümlerde elde edilen bulgular, hem çocukların hem de yetişkinlerin makus karakterlerin gerçek kişiliklerini devamlı formda ve çoğunlukla berbat olarak değerlendirdiğini ve uygun kahramanlara nazaran çok daha negatif kıymetlendirme yaptığını gösteriyor. Ama araştırmacılar varılan bu yargılarda bir asimetri olduğunu da keşfetti. İnsanlar, makus karakterlerin genelde dışarıya dönük davranışlarından farklı olan gerçek bir kişiliği bulunduğunu ve kelam konusu özelliğin makûs karakterlerde daha sık görüldüğünü düşünüyor.

Hem çocuklar hem de yetişkinler, Ursula üzere karakterlerin sık sık sergiledikleri kötü/ahlak dışı faaliyetlere rağmen içlerinde bir ölçü güzellik barındırdıkları görüşünde.

Bulgular Cognition bülteninin Nisan sayısında yayımlanacak.

Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir